iPad mini là một chiếc máy được rất nhiều người mong chờ, đặc biệt là người dùng châu Á vốn thích sự nhỏ nhẹ và gọn gàng của các máy tính bảng 7". Sau khi Amazon, Samsung và phần nào đó là Google đưa ra các sản phẩm 7" khá hấp dẫn, Apple cũng đã giới thiệu chiếc iPad mini giá rẻ với mục đích tiếp cận nhiều người dùng hơn. iPad mini là một sản phẩm rất đẹp, máy nhẹ, chất lượng hoàn thiện cao, chạy nhanh, pin lâu nhưng màn hình lại chưa tốt như các thiết bị Apple khác.

Thiết kế:
Có người nói iPad mini là một chiếc iPad 9,7" thu nhỏ những thực chất thì nó giống iPhone 5 và iPod touch phóng to hơn, từ đỉnh,đáy máy và tất cả các chi tiết linh kiện cũng đều cho thấy điều đó. Xét về tổng thể, iPad mini đang là sản phẩm được thiết kế vừa vặn nhất hiện nay trong dòng máy 7". Tuy có kích cỡ 7,9", gần tới mức 8" chứ không phải chỉ 7" như các máy tablet khác nhưng iPad mini lại có kích cỡ nhỏ gọn hơn hoặc tương đương, một ưu điểm được Apple nhấn mạnh rất nhiều.

Khi thiết kế iPad, Apple đã sử dụng một bộ khung nguyên khối làm từ nhôm mềm, vật liệu mà họ vẫn dùng để chế tạo các máy tính Mac và iPhone 5. Việc sử dụng nhôm mềm giúp cho tất cả các thiết bị Apple thống nhất hơn về màu sắc cũng như tiết kiệm chi phí sản xuất, tái chế dễ dàng hơn nhưng nó lại làm cho máy dễ bị tổn thương hơn với những tác động từ bên ngoài. Trong hình phía dưới mình có chụp chiếc iPad mini của mình bị móp nặng khi rơi từ ngang hông xuống đất cứng. Với iPad cũ, nếu bạn rơi tương tự thì nó sẽ bị tương tự nhưng ít hơn và khung màn hình với máy có thể bị hở, iPad mini không hở nhưng vết móp là rất nặng.

Người ta nói iPad mini đẹp nhưng với mình thì chiếc máy này không mang tính thẩm mỹ cao như các sản phẩm Apple khác, đặc biệt là ở mặt sau. Nhìn vào mặt trước, phần khung ở đỉnh và đáy máy quá lớn so với khung 2 bên, tạo cảm giác thiếu cân xứng, đặc biệt là ở phiên bản màu trắng. Nếu bạn chọn màu đen, nhược điểm sẽ khó bị nhận thấy hơn. Có thể nói ở trên dòng sản phẩm di động năm 2012 của Apple thì màu đen là màu dễ chịu hơn màu trắng, dù rằng nó sẽ rất hay bị trầy. 2 bên viền Apple sử dụng những đường cắt diamond cut, khó để làm, khó để bảo quản nhưng lại làm máy sang trọng và cao cấp hơn hẳn. Với cách thiết kế này cộng với vỏ nhôm mềm thì bạn sẽ phải rất nâng niu iPad mini nếu muốn nó luôn đẹp. Ngoài ra, các đường kim loại chạy dọc xung quanh iPad mini cũng tạo một vẻ khác lạ cho sản phẩm này, dù trông nó hơi mang phong cách Samsung hơn là bản thân Apple.

Mặt sau là mặt không đẹp nhất của iPad mini, nó trông rất thiếu sức sống. Rất khó để diễn tả nhưng mặt sau iPad mini trông rất giá rẻ. Dù vậy thì mặt sau này cũng liền lạc, dễ chịu hơn là iPad gen 2/3/4 với những lỗ loa rất xấu ở mặt sau.

Không như iPhone 5 xấu ở mặt đáy với những lỗ loa và microphone bất đối xứng thì iPad mini đã cải thiện được tình trạng đó do diện tích lớn hơn. Đáy máy khá đơn giản với cổng lighting mới mỏng nhẹ và loa stereo trải đều ở cả 2 bên. Loa ngoài của iPad mini có chất lượng khá tốt và lớn, đây là thiết bị iOS đầu tiên của Apple được trang bị loa ngoài stereo.

Do máy nhỏ gọn mà Apple cũng sử dụng những nút bấm phù hợp với kích cỡ của nó, thậm chí là hơi nhỏ. Nút home của iPad mini có chung kích cỡ với iPhone, nhỏ và cho cảm giác bấm nông hơn là iPad lớn. Thực tế thì hầu hết người dùng iPad thành thục đều không đụng đến nút này nên nó cũng không gây nhiều cảm giác khó chịu. 2 phím tăng giảm âm lượng lại là một câu chuyện khác, nó hơi cứng so với cảm giác mềm trên iPad cũ. Ngoài ra, việc Apple tách rời 2 phím này ra nhưng lại không bổ sung một nút Play/Pause nhanh cũng là một điểm đáng tiếc. Dù vậy, 2 phím tăng giảm âm lượng mới lại chắc chắn và xịn hơn bản cũ khá nhiều.

Kích cỡ:
iPad mini có kích cỡ gần như không khác biệt với Galaxy Tab 7.7, chiếc tablet xuất sắc nhất mà Samsung từng sản xuất. Dù iPad mini mỏng hơn một chút nhưng nếu để ý kỹ bạn sẽ thấy 2 sản phẩm này có những sự tương đồng nhất định về kích cỡ. So với Google Nexus 7, iPad Mini sẽ lớn hơn về chiều ngang và có thể gây khó khăn khi cầm 1 tay với những ai có tay nhỏ. Dù vậy, Apple vẫn kiểm soát kích cỡ máy khá tốt, mình có thể nhét vừa vào túi quần jeans sau dù không phải là người quá mập.

Chất lượng phần cứng:
Tuy thiết kế không tinh túy như những sản phẩm Apple khác nhưng iPad mini vẫn được chế tạo rất tốt, xét riêng về việc sản xuất thì có lẽ nó còn khó làm hơn cả iPad 3/4. Hầu hết các công ty phần cứng không sử dụng vật liệu kim loại và những đường diamond cut cho sản phẩm tầm trung nhưng Apple lại làm ngược lại, họ chế tạo iPad mini cao cấp như iPhone 5. Sẽ là hơi khó khăn cho các hãng khác để có thể cạnh tranh với Apple về mặt này, nhất là khi Apple đang cố khác biệt hóa sản phẩm của họ bằng những phương thức chế tạo vốn chỉ xuất hiện trong những sản phẩm rất mắc tiền vốn được sản xuất với số lượng hạn chế.

Màn hình:
iPad mini sử dụng màn hình 7,9", một con số đảo ngược lại của 9,7" trên iPad cũ. Khi chưa ra mắt tất cả mọi người đều mong đợi sản phẩm này sẽ sử dụng màn hình Retina sắc nét hơn nhưng có lẽ chúng ta sẽ phải chờ tới thế hệ tiếp theo. Như thường lệ, Apple không hề công bố bất cứ thông tin chi tiết nào về màn hình này ngoại trừ việc nó dùng panel IPS và độ phân giải 1024x768, giống với iPad 2.

Thử nghiệm thực tế cho thấy không chỉ giống độ phân giải mà tất cả các chi tiết kỹ thuật khác của iPad mini cũng rất giống với iPad 2 hơn là iPad 3. Khi mới cầm lên mình thấy máy có xu hướng ngả vàng, các màu sắc trắng vẫn khá đúng nhưng nếu để ý bạn sẽ thấy sắc vàng trong đó. Hơn thế nữa, khi so sánh cùng môt hình thì iPad 3 luôn cho màu sắc trung thực, sâu hơn rất nhiều so với iPad mini. Có cảm giác dải màu color gamut của iPad mini không được rộng như iPad 3, vào khoảng 60-70% chứ chưa đạt tới mức 100% sRGB. Tất nhiên, với hầu hết người dùng bình thường thì ít khi để ý đến điều này nhưng nó khá khó chịu với những ai thích xem ảnh trên iPad.

Hình ảnh trên màn hình khá tốt nhưng vẫn chưa chính xác bằng iPad 3

Về góc nhìn, do sử dụng panel IPS nên iPad mini vẫn có thể hiển thị xuất sắc ở góc nhìn gần như song song với mặt phẳng màn hình, ít bị biến đổi màu sắc. Apple không trang bị một lớp chống chói/bóng như Blackberry Playbook trên iPad 2, do vậy mà nó sẽ phản chiếu khá nhiều khi ra ngoài nắng. Thực tế thì bạn có thể sử dụng iPad mini ngoài trời mà không gặp nhiều khó khăn, dù rằng ta sẽ phải chỉnh màn hình hơi sáng một chút (trên 60%),

Độ nét cũng là một điểm yếu khác của sản phẩm này, tuy nét hơn iPad 2 nhưng nếu so với iPad 3/4 thì thật sự rất đáng buồn. Đã quen với các màn hình độ phân giải cao, thật sự mình cảm thấy khó chịu khi đọc báo hay sách trên iPad 2. Mình chỉ cần một màn hình như Kindle Fire HD nhưng Apple lại không thể cung cấp điều đó do tính tương thích phần mềm. Nếu bạn chỉ dùng để đọc sách hoặc truyện như mình thì sẽ không gặp nhiều vấn đề, chúng ta chỉ cần zoom chữ lên to hơn một chút là cảm giác thiếu nét sẽ được loại bỏ rất nhiều, hy vọng trong lần nâng cấp phần mềm sắp tới, Apple sẽ tăng font mặc định của máy lên 1 cỡ. Nếu bạn muốn thì có thể tạm thời khắc phục bằng cách xoay ngang máy khi đọc báo, khi này chữ sẽ lớn hơn và ít rỗ.

Sử dụng thực tế:
Lợi điểm của các máy 7" là bạn có thể dùng nó với một tay hoặc mang đi khắp nơi mà không gây nhiều chú ý như những ai dùng các phiên bản 8,9" trở lên. Ở mặt này, iPad mini thật sự tỏa sáng, mình cho nó vào một bao da mỏng kiểu flip cover và hầu hết mọi người đều tưởng đó là quyển sổ nhỏ, khác hẳn với khi dùng iPad cũ. Việc sử dụng máy ở những nơi công cộng cũng tiện hơn rất nhiều, ít bị chú ý hẳn.

Một trong những câu hỏi được người muốn mua iPad đặt ra nhiều nhất là sử dụng chiếc máy tính bảng này khác biệt như thế nào với những chiếc tablet có kích cỡ lớn hơn, liệu nó có mang lại trải nghiệm đầy đủ như máy lớn hay chỉ là một bản thu nhỏ thất bại của Apple? Câu trả lời cũng rất đơn giản, nó thật tuyệt vời. Ngoại trừ việc có diện tích hiển thị nhỏ hơn (từ 9,7 xuống còn 7,9") thì tất cả các thao tác đều rất giống chiếc máy lớn, các nút điều khiển trên màn hình cảm ứng vẫn không có gi thay đổi.

Nếu bạn lo ngại các ứng dụng trên iPad cũ sẽ không tương thích hoặc không phù hợp với màn hình nhỏ của iPad mini thì cũng không nên lo ngại nhiều, trải nghiệm của mình là chúng gần như không khác gì nhau, diện tích sử dụng có hơi nhỏ hơn nhưng không ảnh hưởng đến việc sử dụng máy. Tất cả các ứng dụng cũng tương thích rất tốt, một vài trang web có đề cập đến việc điều khiển hơi khó khăn với 1 vài ứng dụng nhưng mình chưa thấy điều này. Khả năng chơi game của iPad mini hoàn toàn không bị ảnh hưởng, thậm chí là tốt hơn vì máy nhẹ, dễ xoay chuyển cảm biến gia tốc cũng như cầm 2 cần điều khiển ảo với các game bắn súng.

Với một thiết bị có viền màn hình nhỏ như iPad mini, Apple buộc phải tính toán sao cho các thao tác vô tình của tay người cầm máy không ảnh hưởng đến việc sử dụng. Kể từ iOS 6 trở đi, cả iPhone và iPad đều đã được trang bị khả năng này, theo đó khả năng cảm ứng của màn hình ở khu vực có ngón tay vô tình chạm phải sẽ bị tắt đi. Khi mình chạm 1 ngón tay vào phần màn hình gần mép, nó sẽ không nhận nhưng vẫn có thể hiểu được thao tác vuốt màn hình bằng ngón tay thứ 2, rất ấn tượng. Ngoại trừ 1 vài ứng dụng dụng hình ảnh sẽ hiểu thao tác 2 ngón tay này là thao tác zoom thì các ứng dụng mình thử còn lại đều hoạt động tốt.

Với kích thước và trọng lượng nhỏ như vậy, việc thao tác với bàn phím iPad mini thật sự rất thoải mái, tốt hơn rất nhiều so với bàn phím trên iPad thường và iPhone. Có lẽ đây là bàn phím ảo theo kiểu QWERTY truyền thống tốt nhất hiện nay, cơ chế gõ và sửa lỗi tiếng Việt cực kỳ thông minh và hữu dụng, mình có thể gõ một văn bản khoảng 1000 chữ trên thiết bị này nhưng không gặp khó chịu.

Diện tích sử dụng:
Ngoài độ phân giải màn hình, vấn đề chúng ta cần quan tâm nhất là diện tích hiển thị thực tế của màn hình. Khi mới ra mắt iPad, Apple đã bị chỉ trích rất nhiều vì tỷ lệ màn hình 4:3 nhưng nó là một phần nguyên nhân dẫn đến sự thành công của sản phẩm này, tuy chỉ 9,7" nhưng diện tích sử dụng thực tế lớn hơn nhiều so với các máy 10". Khi lên iPad mini, ưu thế này lại tiếp tục được phát huy. Có diện tích màn hình chỉ 7,9", tức lớn hơn một chút so với 7" của Google Nexus 7 nhưng diện tích hiển thị thực tế của iPad mini lại lớn hơn rất nhiều, bạn có thể xem hình ảnh minh hoa dưới đây để thấy được sự khác biệt đó theo cả chiều ngang và chiều dọc.

Diện tích hiển thị nhiều hơn 49% so với Nexus 7 khi ở chiều dọc

Và ngang là 67% dù màn hình chỉ lớn hơn 0,9"

Sức mạnh:

Nếu bạn có bất cứ điều gì lo ngại về hiệu năng sử dụng của iPad thì chúng ta không cần lo ngại nữa. Cấu hình của máy tương tự iPad 2 nên hiệu năng hoạt động cũng tương tự, vẫn rất nhanh và có thời gian đáp ứng tốt. So với iPad 4 thì iPad mini thua thiệt khá nhiều về phần cứng nhưng so với iPad 3 thì sự khác biệt gần như là không có do GPU của iPad 3 phải hoạt động để đáp ứng nhu cầu về màn hình. Điểm thua kém lớn nhất đến từ RAM với chỉ 512MB thay vì 1GB như chiếc máy lớn. Hệ quả của việc này là chúng ta sẽ không thể mở quá nhiều trang web cùng một lúc mà không phải nạp lại, dù vậy thì bạn cũng không nên lo lắng quá vì iOS 6 tối ưu mặt này hơn iOS 5, ít phải tải lại hơn.

Trong các bài thử benchmark Geekbench thì iPad mini đạt điểm tương đương với iPad 2/3 và tất nhiên thua xa iPhone 5, iPad 4 vốn sử dụng chip A6 mới hơn 1 thế hệ. Tuy vậy, các kết quả bằng trình duyệt như SunSpider hay BrowserMark thì iPad mini không thua kém nhiều so với các thiết bị Android đầu bảng như Galaxy S3 hay HTC One X, một phần là nhờ cơ chế xử lý của Mobile Safari tối ưu hơn Mobile Chrome.

Kết quả GLBench về đồ họa của iPad mini vượt Galaxy S3 hay One X ở những bài test tắt màn hình, khi mở màn hình thì sẽ thấp hơn nhưng vẫn khá tốt.

Pin:
Là một thiết bị mỏng và gọn gàng nên pin của iPad mini cũng bị giảm đi, chỉ còn 4490mAh so với 11.666mAh của iPad 3. Câu hỏi đặt ra ở đây là liệu dung lượng pin này có làm giảm thời gian sử dụng máy hay không? Thật may mắn là không những thời lượng dùng pin của máy không giảm mà nó còn tăng lên khá nhiều, đồng thời rút ngắn thời gian sạc, một điểm yếu của iPad 3. Thử nghiệm thực tế cho thấy ở độ sáng màn hình 40%, cho máy tải truyện liên tục (không tắt màn hình) từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều trong đó có khoảng 1,5 tiếng để đọc sách với độ sáng màn hình 100% thì máy sử dụng hết 80% dung lượng pin, rất xuất sắc.

Một ví dụ nữa là mình thử xem film FullHD định dạng MOV bằng phần mềm mặc định, độ sáng để 60%, âm lượng tối đa qua tai nghe thì cứ mỗi 30 phút xem phim tiêu tốn gần 5% dung lượng pin. Nếu bạn dùng iPad mini để đọc sách, truyện thì lượng pin tiêu tốn cũng tương tự.

Bản mình dùng là iPad mini WiFi, nếu bạn dùng 3G có thể thời gian sử dụng sẽ được rút ngắn hơn một chút.

Ở iPad mini thì Apple đã thay cục sạc 10/12W cũ bằng cục sạc 5W mới giống hệt cục sạc iPhone. Tuy vậy, so với thời gian sạc trên iPad 3 thì thời gian sạc của iPad mini vẫn nhanh hơn do dung lượng pin giảm. Nếu bạn muốn rút ngắn thời gian sạc còn 1 nửa thì vẫn có thể dùng sạc 12W mới.

Kết luận:
Khi iPad mini ra mắt, hầu hết chúng ta đều rất thất vọng với những gì mà nó mang lại: một con chip cũ, một màn hình độ phân giải kém và cấu hình quá kém so với đối thủ nhưng nếu suy xét thật kỹ, đây là chiếc iPad tuyệt vời nhất mà Apple từng tạo ra. Nó không chỉ làm cho chúng ta thay đổi suy nghĩ về một sản phẩm giá rẻ (vốn có chất lượng phần cứng thấp), về các máy tính bảng 7" với diện tích hiển thị thật quá nhỏ so với công bố mà còn làm biến đổi hoàn toàn thói quen sử dụng iPad của hầu hết tất cả mọi người.

Người ta cần tablet để làm gì? Để duyệt web, đọc sách, đọc báo, nghe nhạc, chơi game casual giải trí, truy cập những tính năng vui vẻ, kiểm tra mail, đọc tài liệu trước giờ họp, trình chiếu nội dung.... và những mảng này thì iPad mini làm không thể xuất sắc hơn. Nó quá đơn giản để xài nhưng lại không hề thiếu những tính năng mà hầu hết người dùng cần thông qua những phần mềm từ bên thứ 3.

Trong khi hầu hết mọi nhà sản xuất đều đang cố gắng chứng minh tablet có thể làm việc thì với việc đưa ra iPad mini, Apple lại thể hiện điều ngược lại: họ muốn iPad mini tiếp tục là một thiết bị tiêu thụ nội dung và chỉ dùng để làm việc, sáng tạo trong một vài trường hợp. Cho đến thời điểm này, doanh số vẫn cho thấy Apple đang đúng nhưng liệu họ có tiếp tục thành công trong tương lai không lại là một vấn đề phức tạp hơn, nhất là khi các nhà sản xuất liên tục đưa ra những tính năng như cây bút cảm ứng của Galaxy Note hay hệ điều hành Windows 8.

Ở thời điểm mình viết bài này thì giá của iPad mini đã bắt đầu hạ khá nhiều, xuống hơn 8triệu với bản 16GB WiFi, một cái giá khá hợp lý. Có rất nhiều người không thích mua iPad mini vì màn hình xấu nhưng mình đã chuyển từ iPad 3 xuống iPad mini và cảm thấy rất hài lòng với quyết định này.

Ưu điểm:

• Chế tạo cao cấp.
• Mỏng, nhẹ.
• Diện tích hiển thị thực lớn.
• Tốc độ xử lý tốt.
• Pin xuất sắc.
• Kho ứng dụng xuất sắc.

Nhược điểm:

• Lớn hơn các máy tính 7" khác.
• Vẫn chưa nâng cấp lên chip mới nhất của Apple.
• Độ phân giải màn hình kém.
• Giá còn hơi cao.